Diagnose

Op basis van de klachten is de diagnose in typische gevallen vaak al vrij zeker. Voor een definitieve diagnose wordt een stukje darmweefsel weggenomen (biopsie) en onder de microscoop bekeken. Hierbij zal de typische ontstekingsreactie van de darmwand gezien worden. Bepaalde antistoffen die de diagnose waarschijnlijk maken kunnen ook in het bloed worden aangetoond.

De behandeling bestaat uit het volgen van een strikt glutenvrij dieet. Dat betekent dat de patiënt geen voedingsmiddelen kan eten die tarwe, rogge, gerst, spelt, kamut of haver bevatten. Vlees, vis, eieren, zuivelproducten, fruit, groente, rijst en mais mogen wel worden gebruikt.

Meestal herstelt de darmwand zich door het glutenvrij dieet, zodat ook de darmwerking herstelt en alle klachten verdwijnen. Het herstel neemt enkele maanden tot een jaar in beslag. Coeliakiepatiënten zijn hun hele leven gebonden aan het volgen van het strikte dieet. De geringste hoeveelheid gluten kan weer een beschadiging van de darmwand veroorzaken. 
De behandeling van dermatitis herpetiformis bestaat, naast gerichte medicatie, eveneens uit het volgen van een glutenvrij dieet. Mensen met een lactose-intolerantie moeten niet alleen een dieet volgen dat geen gluten bevat, maar dat ook weinig lactose bevat. Dit lactosebeperkt dieet is meestal tijdelijk.

Na enige tijd wordt beoordeeld of de klachten verdwenen zijn en het bloedbeeld verbeterd is. Ook een darmbiopsie moet een sterk verbeterd beeld geven. Eventueel kunnen gluten tijdelijk in de voeding worden geïntroduceerd. Als het dunne darmbiopt daarna weer afwijkingen vertoont, staat de diagnose coeliakie vast.