03 Feb 2021

Wat is het FODMAP dieet? (Gastblog door happyhealthy.nl)

Wat is het FODMAP dieet?

Veel mensen hebben spijsverteringsproblemen. Denk hierbij aan buikpijn, diarree, obstipatie, een opgezette buik, winderigheid en een opgeblazen gevoel. Als er geen medische verklaring voor de klachten gevonden kan worden dan krijg je het labeltje PDS (Prikkelbare Darm Syndroom). Naar schatting hebben in Nederland 2 miljoen mensen PDS.

Veel mensen ervaren dat de klachten afnemen als ze glutenvrij eten. Volgens nieuwe inzichten is dit niet door het ontbreken van gluten (wat een eiwit is) maar door het ontbreken van bepaalde koolhydraten die in tarwe zitten. Het FODMAP dieet is gebaseerd op het vermijden van de koolhydraattypen die klachten veroorzaken. Veel mensen met PDS ervaren een (grote) verlichting van de klachten dankzij het FODMAP dieet. In dit artikel nemen we het FODMAP dieet onder de loep.

Waarvoor staat de afkorting FODMAP?

FODMAP staat voor Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden (lactose), Monosachariden (fructose) And Polyolen (suikeralcohol). Deze koolhydraten worden bij mensen met PDS niet goed in de dunne darm afgebroken. Ze komen in de dikke darm terecht waar de darmbacteriën zich bevinden. Deze voeden zich aan de onafgebroken koolhydraten en produceren hierbij gas. Dit kan zorgen voor winderigheid, een opgeblazen gevoel en een verstoorde stoelgang.

Waar zitten FODMAP’s in?

FODMAP’s zitten in verschillende hoeveelheden in veel soorten voeding. Er zijn voedselsoorten die maar één type koolhydraten bevatten maar de meeste bevatten meerdere soorten koolhydraten.

De oligosachariden zitten in tarwe, rogge, peulvruchten, bepaalde soorten fruit en groenten zoals ui en knoflook.

Disachariden zijn melksuikers (lactose). Deze zitten in melk, yoghurt, kwark en zachte kaassoorten (ze zitten niet in de harde kaassoorten, deze zijn afgebroken door de melkzuurculturen).

Monosachariden (fructose) zit in verschillende soorten fruit en zoetmakers zoals honing en agavesiroop.

Polyolen zitten in bepaalde soorten groenten en fruit en sommige zoetstoffen.

Voor wie is het FODMAP dieet?

Bij het FODMAP dieet worden bepaalde voedingsmiddelen uitgesloten. Het dieet is daarom alleen geschikt voor mensen met PDS. Mensen die geen PDS hebben en dit dieet volgen nemen onnodig het risico op tekorten aan bepaalde voedingsstoffen. Het risico bestaat dan dat het dieet meer kwaad dan goed doet. Bij gezonde mensen kan het microbioom zelfs achteruit gaan doordat er minder vezels worden gegeten.

Starten met het FODMAP dieet is een heel proces. Start daarom alleen met het dieet als je de komende 6 weken thuis kunt eten en niet hoeft te reizen.

Hoe werkt het FODMAP dieet?

Het dieet bestaat uit 3 fasen.

Fase 1

In de eerste fase worden alle voedingsmiddelen die FODMAP’s bevatten uitgesloten. Hierin moet je heel strikt zijn. Dit is namelijk nodig om te kunnen bepalen of het uitsluiten van FODMAP’s überhaupt voor een verlichting van jouw klachten zorgt.

De eerste fase neemt 3 tot 8 weken is beslag. Sommige mensen merken al na een week verbetering terwijl het bij anderen langer duurt. Zodra de klachten weg zijn (of merkbaar afgenomen) ga je naar fase 2. Als je na 8 weken geen verbetering merkt dan is het FODMAP voor jou helaas niet de oplossing.

Fase 2

Deze fase is bedoeld om te achterhalen voor welke koolhydraten je gevoelig bent. De meeste mensen zijn namelijk niet voor alle koolhydraattypen gevoelig maar voor één of enkele.

In deze fase ga je ook achterhalen hoeveel FODMAP’s je goed kunt verdragen. De meeste mensen krijgen namelijk pas klachten na het eten van FODMAP’s als ze een bepaalde hoeveelheid hiervan op hebben. Zo kan 1 glas melk geen klachten geven maar als je een glas melk drinkt naast een schaaltje yoghurt wel.

In deze fase ga je telkens een voedseltype voor 3 dagen testen. Je gaan zelf gaan uitvogelen hoe je dit kunt doen maar het is goed om dit onder begeleiding van een diëtiste te doen.
Wil je geen gebruik maken van een diëtiste dan is het nog een optie om een FODMAP App op je telefoon te installeren. Dergelijke Apps begeleiden je door het proces van uitproberen en geven aan welke voedingsmiddelen je moet eten.

Veel mensen kunnen wel kleine hoeveelheden FODMAP’s verdragen. Eet daarom in deze fase ook de aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen om er achter te komen of je iets echt kan verdragen.

Als fase 2 helemaal is afgerond weet je precies welke koolhydraattypen bij welke hoeveelheden klachten veroorzaken.

Fase 3

Fase 3 is de fase waarin je overgaat op jouw nieuwe gepersonaliseerde dieet. Je weet nu precies wat je wel en niet kunt eten en in welke hoeveelheden. Door de koolhydraten uit je voedingsschema te houden waar je niet goed tegen kan zal je voortaan zonder (of met minder) klachten door het leven gaan.

Is FODMAP geschikt voor vegetariërs en veganisten?

Eet je liever plantaardig dan kan je nog steeds het FODMAP dieet volgen. Het FODMAP dieet geeft vegetariërs en veganisten wel aanzienlijk meer uitdagingen en risico’s op tekorten. Het zijn namelijk vooral de plantaardige voedingsmiddelen die koolhydraten bevatten. Met name de plantaardige eiwitbronnen zoals peulvruchten, bonen en soja bevatten veel FODMAP’s.

Dierlijke voedingsmiddelen zoals vlees, gevogelte, vis, eieren, harde kaassoorten, zee- en schelpdieren bevatten geen FODMAP’s. Ze leveren het lichaam wel de nodige calorieën, eiwitten en vetten.

Wat als FODMAP niet werkt?

Ongeveer 70% van de mensen met PDS ervaart verbeteringen door het FODMAP dieet. Werkt het FODMAP dieet niet voor jou controleer dan eerst goed het volgende:

  • Is de FODMAP informatie die je gebruikt wel accuraat? Het beste volg je het FODMAP dieet aan de hand van informatie van een goede diëtiste om er zeker van te zijn dat je niet iets eet wat toch FODMAP’s bevat.
  • Controleer goed de labels op de verpakkingen. Van sommige FODMAP’s is maar een klein beetje nodig om klachten te krijgen. Berucht zijn de zoetstoffen xylitol, sorbitol maar ook de kruiden knoflook en ui.
  • Worden je klachten niet veroorzaakt door iets anders? Misschien zit je in een fase van je leven waarin je veel stress ervaart waardoor de klachten ondanks het dieet niet verdwijnen.

In deze video vertelt diëtiste Janiek Vreeken meer over het FODMAP dieet.

Werkt de video niet? Dan kan je m' ook hier bekijken.

 

Happyhealthy.nl

Wil je meer weten over het FODMAP dieet of andere diëten, afvallen, gezonde voeding, sport, detox of recepten? Kijk dan op de website van happyhealthy.nl

Wees de eerste om te reageren...
Laat een reactie achter